148. Instrumentum assignationis di Gaspare e Baldassarre de Aprucio in favore della chiesa cattedrale di S. Gerardo

ASNa, Regia Camera della Sommaria, Diversi, 1a numerazione, Dip. Somm., I, 309, n. 4bis, cc. 417r-419v, n. 125 [S]., Originale: Napoli, Biblioteca della Società Napoletana di Storia Patria, Diplomatico, Pergamene del Fondo Fusco, (25-Potenza), segn. 10 BB I n. 45 [A] (sotto l’anno 147[5] su monasterium.net)., Pedìo, Cod. e cart. Potentino, p. 347.

1445-11-02
Donatella Gerardi, Fulvio Delle Donne
aracne ara57

Informazioni sul Documento

Data del documento: 1445-11-02

Forma del manoscritto: copy

Testo del Documento

Gaspare e Baldassarre de Aprucio, fratelli, assegnano a Luca de Zoffo, cantore della cattedrale di Potenza, agente in qualità di procuratore ed economo del suo capitolo, una terra ubicata nel tenimento della città di Potenza nel luogo detto la Valle de Salicibus, precedentemente donata alla chiesa di S. Gerardo di Potenza, con lascito testamentario, da Margherita de Garruba, loro nonna, e da loro tenuta illegittimamente e senza alcun titolo in quanto ignari di detto legato; per porre rimedio a tale detenzione illegittima e per la salvezza della loro nonna, i due fratelli cedono detta terra al procuratore della chiesa di S. Gerardo, immettendolo nel suo possesso. Qualora quanto stabilito sia oggetto di violazione, è fissata una pena pari a venti once d’oro.

1445-11-02

(c. 417r) In nomine domini domini nostri Iesu Christi amen. Anno a nativitate ipsius millesimo quatricentesimo quatricesimo1 quinto, regnante serenissimo domino nostro domino Alfonso Dei gratia rege Aragonum, Sicilie citra et ultra farum, Valentie, Ierusalem, Ungarie et Mayorice, Sardigne et Corsice, comite Maronche, dux ‹sic› Athenarum et Neopatrie ac etiam comite Prosilianis et Ceritanie, regnorum vero eius anno decimo feliciter amen, die secundo mensis novembris, none inditionis, apud civitatem Potentie.

Nos Iacobus de Bone Ioanne de Potentia annalis iudex civitatis eiusdem, Thomasius Strambus de Potentia publicus ubilibet per provincias Principatus citra et ultra seras Montorii, Capitinate et Basilicate regia authoritate notarius et testes subscripti ad hoc specialiter vocati et rogati, presenti scripto publico instrumento fatemur atque testamur quod predicto die eiusdem ibidem in nostri presentia personaliter constitutus vir venerabilis domnus Lucas de Cioffo, cantor mayoris ecclesie Potentine et procurator procuratorio nomine et pro parte capituli Potentini et yconomus agens, ut dixit, ‹ex› una parte et Gaspar de Abrucio et Baldaxar de Abrucio, fratres ex utroque parente suscecti2, pro se // (c. 417v) et eorum heredibus particularibus et degeneralibus3, ex parte altera, quicquidem4 cantor et procurator ut supra asseruit coram nobis et que5 vice vocis oraculo loquendo, quod noviter ad aures et plenam notitiam omnium clericorum capituli memorati ac suas pervenisset clara et lucida notitia ex quodam publico confecto testamento per quondam Margaritam de Barriba de Potentia, matrem6 dictorum Gasparis et Baldaxaris in ultimis constitutam, legasse quandam terram sitam et positam in tenimento civitatis Potentie in loco ubi dicitur la Valle de Salicibus, confinatam ab una parte setentrionis7 iuxta vineam Ciccarelli Capelle mediante sepe et intrate8, ab alia parte iuxta terram ecclesie Sancti Girardi midiante ‹sic› limite, ab inferiori parte iuxta terras ecclesie Sancti Francisci, mediante limite, iuxta vias publicas descendentes ad flumen magnum et alios fines, occupatam et detenpte ‹sic› per eosdem Gasparem et Baldaxarum ‹sic› suos noxantes9 et nescientes legatum predictum predicte terre fore ‹per› eandem condam Margaritam avam ipsorum factum ecclesie Sancti Girardi pro luminariis ecclesie antedicte; et quoniam qui sine titulo posse//ssionem (c. 418r) accipit et retinet alienam aliquo tempore iuste possessionum comudum ‹sic› non accepit, sed10 penam insertam legibus evitabit quod11 ignorantie causa predicta12 excuset13 quod minime tenent et nicholaus14 predicti Gaspar et Baldassar coram nobis sponte et sine dolo et fraude et non vi, sed satagerites15 et divinum indicium formidantes, ne ipsum contra e(ss)es16 et eorum ‹animos› irreve(ss)et17 et perveniret propter bona ecclesia18 indebite et occupata tenere, propter quod tam eis quam quilibet19 eorum selera20 gravissima multipliciter multisque firmis21 et modis cumilarent22 et ideo peccatorum eorum veniam misericorditer implorando coram nobis liberaliter et cum maxima devotione, corde et opera pro remissione peccatorum predicte quondam Margarite ave ipsorum, quod Creator omnium eidem indulgeat et ad vitam eternam perducat et observat23, nunc prout ex tunc et tunc prout ex nunc dictam terram, confinatam ut supra, dederunt, tradiderunt et assignaverunt dicto cantori, procuratori et iconomo capituli ecclesie supradicte, ad habendum, tenendum et possidendum et recipiendum ex ea et de eo perpetue fructus, ove(n)c(i)on(e)s24 et reditum anno quolibet, absque contrarietate anfracta predictorum Gasparis et Baldaxaris, heredum et successorum eorum, vigore legationis predicte dicto cantori procuratori, ut supra, presenti et recipienti ‹pro› parte ecclesie antefate, inponentes procuratorem predictum // (c. 418v) coram nobis recipientem pro parte dicte ecclesie et luminarie in veram proprietatem terre iamdicte; promictentes predicti Gaspar ‹et› Baldaxar per se et eorum heredes et successores dictam assignacionem et tradicionem dicte terre, sicut predicitur factam, gratam, notam25 et firmam habere et perpetue observare et numquam contrafacere26, opponere vel venire, de iure vel de facto, aliqua occasione, modo, ingenio seu tractatu, palam, publice vel occulte, sub pena et obligatione omnium bonorum ipsorum et ad penam per quemlibet ipsorum unciarum auri viginti, pro medietate scilicet regie curie seu alteri ubi exinde facta fuerit reclamatio seu querela et altera vero medietas eiusdem pene eidem cantori stipulanti, nomine et pro parte clericorum capituli memorati incomissibiliter27 persolvetur, me predicto notario tamquam persona publica pro parte dicte curie et dicto cantori nomine et pro parte dictorum clericorum subcessorum suorum solemniter et legitime stipulantibus. Et renunciaverunt dicti Gaspar ‹et› Baldaxar exceptioni vi, doli mali, metus et in factum presentis non fit28 celebratus‹sic› contractus, exceptioni decipiens29 et fraudis reique predicto modo non geste vel aliter habite quam superius continetur et est expressum, legi dicenti generalem renunciacionem non valere et legi per quod cavetur quod dicte legi renunciari30 non possit atque non valere, capitulis et constitutionibus regni ‹et› nostri avi31 iuri et legum auxilio introducto quod32 iura capitulorum et constitutionum regni, nec non omni alii // (c. 419r) iuri canonico et civili et [...]orum auxilio vel alio quovis modo per quod seu que contra predictos Gasparum et Baldaxarum ‹inducendo› et iuvare33 de obligatione predicta vel aliquo premissorum vel infrascriptorum vellet34 ‹contra›venire, facere vel quomodolibet allegare, dicere vel opponere; cerciorati prius dicti Gaspar et Baldassar per me predictum notarium et iudicem de omnibus beneficiis et auxiliis omnium legum et iurium predictorum hinc ‹non› expressorum quibus et propter que dicta assercione et ratificatione35 et huius tenor posset in aliquo minui vel infringi. Et pro predictis omnibus actendendis et inviolabiliter observandis et predicta omnia vera ‹sunt›, predicti Gaspar et Baldassar dicto cantori coram nobis presenti et recipienti corporal[iter] tacta pres[t]iterunt iuramentum, et voluerunt [dicti] contrahentes quod si aliqua iuris sollemniter36 in presenti instrumento defendere37, tacite et expresse intelligatur in eo et tociens refici et emendari possit ad consilium sapientis donec eius opus fuerit, veritatis tamen substantia non mutata. Unde ad futuram rei memoriam et dictorum Gasparis et Baldassarris preces et predictorum clericorum capituli seu cuius interest et poterit interesse cautelam, factum est exinde presens instrumentum per manus mei predicti notarii, signo meo solito signatum, mei qui supra iudicis et nostrum subscriptorum testium // (c. 419v) subscriptionibus roboratum.

Quod scripsi ego predictus notarius Tomasius ut supra notarius qui premissis omnibus rogatus et vocatus interfui ipsumque meo consueto signo signavi. Ego Iacobus de Bono Ioanne annalis iudex qui supra Franciscus de Asthis testis interfui Ego Lancati de Palma de Neapoli testis interfui Ego Laurentius de Populo testis interfui Ego Antonius Matheus Cirelli de Venusio testis interfui Ego n[ot]arius Franciscus de Stampis testis interfui Ego Valentinus [de Populo] testis sum

Note

1 Attualmente l’originale si presenta sfrangiato in corrispondenza dell’angolo superiore destro, pertanto parte del protocollo è illeggibile; vuoi il trascrittore cinquecentesco vuoi, secoli dopo, Fortunato, riportano questa testimonianza sotto l’anno 1445; presumibilmente la data era per loro ancora leggibile senza problemi. Il calcolo dell’era regni è per anno incipiente allungato.

2 Asuscepti

3 Ageneralibus

4 Aqui quidem

5 Asue

6 Aavam

7 Asuperiori

8 Alimite

9 Aignorantes

10 Anec

11 Ased

12 Apeccatores

13 Aexcusat

14 Anichilominus

15 Asatagentes

16 Aeos

17 Acontraveniret

18 Aecclesiastica

19 Aanimabus

20 Ascelera

21 Aformis

22 Acumularet

23 Aconservat

24 Aomne censum

25 Aratam

26 Acontradicere

27 Ainremissibiliter

28 Asic

29 Adeceptionis

30 Arenunciationem

31 Aomni alii

32 Aper

33 Aadiuvare

34 Anumquam

35 Aassegnatio et ratificatio

36 Asollemnitas

37 Adeficeret